Блоги LEPEL.BY

Блог Валадара Шушкевiча

Всего записей: 1278   комментариев: 1647

Блукач ВАЛАЦУЖНЫ:

19.02.2012 (17:25) — 7 лет назад

 

Зімой 1963 - 1964 гадоў я хадзіў у пяты клас Эсенскай васьмігодкі. Дабірацца з Верабак у Чарнаручча, дзе знаходзілася навучальная ўстанова, даводзілася праз некалькі маладых соснікаў. Снегу тады было шмат, зайцоў - яшчэ болей. У прагалах паміж шэрагамі маладых соснаў яны такія сцежкі вытаўклі, што па іх можна было хадзіць, нібы па асфальце.

Старэйшы за мяне на тры гады Коля Тухто спрытна лавіў зайцоў сілком. Вырабляў іх з тонкага сталёвага дроту і прымацоўваў да сосен на заячых сцежках з такім разлікам, каб заяц трапляў галавой прама ў зашмаргу. Драціна зашморгвалася, жывёла ў агоніі білася аб снег, пакуль канчаткова не задушвала сябе. На свае вочы бачыў, як Коля ставіў сілкі і вымаў з іх зайцоў.[...]

 728     14   Тема: Прырода Лепельскага краю
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ:

12.02.2012 (19:08) — 7 лет назад

Вандроўныя нататкі старога валацугі

Аб гэтым возеры даведаўся толькі ў першы год трэцяга тысячагоддзя. Тады яго паказаў лепяльчанін Васіль Карніловіч. Павёў ён мяне на перакрыжаванне дарог Мінск -- Віцебск і Лепель -- Заслонава паказваць прыкладнае месца расстрэлу людзей немцамі ў час апошняй вайны. Злезлі з шашы перад перакрыжаваннем і тэрыторыяй аўтапарка ў быццам бы непраходны хмызняк і апынуліся ў звычайным балоце з мохавымі купінамі, зараснікамі багуну, цыбатымі кустамі галубоняў, чэзлымі хваінамі. Нечакана паміж прасвету між дрэвамі густа засінела плямка вады. Яна аказалася невялічкім лясным азярцом прамавугольнай формы з хісткімі, агорнутымі мохам берагамі. Пад такімі звычайна знаходзіцца падземны працяг вадаёма. Мароз пакуль не паспеў умацаваць мохавы пласт, і ён пагрозліва хістаўся пад нагамі. Хацеў падысці бліжэй да вады, аднак Васіль Антонавіч папярэдзіў, што магу праваліцца ў бездань. Ён жа паведаміў, што ў возеры водзяцца карасі, якіх летам прыходзяць вудзіць рыбаловы. Бачныя пракладзеныя імі ледзь прыкметныя сцежкі.

Карніловіч паведаміў, што навакольнае балота называецца Сінім з-за багацця сініх галубоняў, якіх беларусы называюць буякамі і дурніцамі, бо ягады буйныя, а пры збіранні пах іхняга заўсёднага спадарожніка багуну дурманіць галаву. Васілю ў маленстве, якое прыпала на ваеннае ліхалецце, часта даводзілася ўлетку збіраць тут ягады.

Пасля мне некалькі разоў даводзілася зазіраць на Сіняе возера (гэта я яго так ахрысціў, бо ўласнай назвы вадаём не мае з-за сваёй мізэрнасці). У 2005 годзе наведаў лясное возера, каб сфатаграфаваць яго і паводле фотаздымка напісаць карціну. Апоўначы сустракаў на малазаснежаным беразе Сіняга новы 2008 год. Апошні раз хадзіў туды на рыбу 27 чэрвеня 2010 года. Выбраў месца з боку аўтапарка. Прымітыўная лаўка, пушкі ад чарвякоў, пакеты з-пад падкормкі сведчылі, што сюды часта наведваліся рыбаловы. Я ж цудоўным сонечным днём з тэмпературай паветра ў засені +21 градус прасядзеў над нерухомым паплаўком з 15 гадзін 45 хвілін да 16 гадзін 15 хвілін і з пустымі рукамі пакрочыў дахаты.

[...]

 609  Тема: Прырода Лепельскага краю
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ:

11.02.2012 (16:03) — 7 лет назад

Путевые заметки старого бродяги

 

Озеро Черцы ютится возле Оршанского шоссе в 10 километрах от Лепеля. Отсюда и начинаю обход его по периметру длиной один километр 750 метров. Осенний промозглый день согревает позднее солнышко. Оно разве что только немного приподнимает настрой, заполняя унылые окрестности желтоватой окраской. Практически из любого места можно видеть весь водоем с несколькими заливами, берега которого заболочены и покрыты кустарником. Никакого леса и близко нет, хотя «Энцыклапедыя прыроды Беларусі» утверждает, что озеро на 13 процентов находится под лесом. Только поля, выгоны, уже упомянутые болотца и гора с деревней Черцы на вершине видятся на берегах. Разве мелиорация уничтожила прежний лес?

Попробуем в остальном верить «Энцыклапедыі”. Длина водоёма 720 метров, наибольшая ширина -- 260 метров. Водосбор средневозвышенный, сложенный из суглинков и супесей.

С лепельской стороны удобный подход к озеру небольшой: только залезть, чтобы искупаться. В других местах из воды торчит тростник. Далее от дороги с холмистого поля в приозерное болотце сбрасывают небольшие потоки два канала. За болотом поросший травой берег возвышается, водная поверхность исчезает, перед самой водой растет довольно толстая ольха. Местность удобная для отдыха.[...]

 853     1   Тема: Прырода Лепельскага краю
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ:

11.02.2012 (08:35) — 7 лет назад


ПУТЕВЫЕ ЗАМЕТКИ РЫБОЛОВА-НЕУДАЧНИКА

- Неправда, озеро наше рыбное, только надо уметь удить, - заверил житель деревни Черцы Александр Кравцов на мое замечание, что озеро Черцы безрыбные.

Я прав усомниться, так как однажды приехал на водоем летом, и при очередном забросе удочки верхнее колено удилища полетело в воду (рассохлось), и ветер погнал его к противоположному берегу. Приехал зимой, однако клева так и не дождался. Но с Александром не спорил, поскольку считаю себя неумелым "пучиным" рыболовом (от слова "пука" - так у нас пренебрежительно называют ерша). И вот что я услышал об озере Черцы от истинного рыболова.

Рыба в Черцах водилось всегда. Есть и сейчас. Кто знает ее привычки и не ленится, всегда бывает с уловом. Можно забрасывать летнюю удочку с берега, можно с лодки, можно применять донку, можно приспособиться на льду - всегда кто-то попадется. Хороший лещ на крючке - обычное явление.

Так, не могло такого быть, чтобы везде рыбы стало меньше, а в Черцах она сохранилась. Обеднели рыбные богатства и там. Повлияла на то труба под Оршанкой, сквозь которую речка Глинница перебрасывает воду из Черцев в озеро Городинецкое и далее в Улу. Дорожники так положили трубопереезд, что поток сваливается с него на выходе, образуя водопад. Во время половодья рыба заходит в Глинницу, а назад дорога ей отрезана. Вот и бродят рыбы по заполненной половодьем пойме, а потом сплавляются в Городинецкое и Улу. Черцы беднеют.

[...]

 707  Тема: Прырода Лепельскага краю
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ:

29.01.2012 (17:04) — 7 лет назад


Полесские приключения старого бродяги

 

Набродился по Полесью Украинском, наконтактировался с тамошней нечистью Багником, Болотником, Лешим, Водяным, побывал в городе-призраке Народичы. А как чудовища существуют на Полесье Белорусском?

Изучил карту. Внимание привлекло красивое одинаковое название реки и деревни - Цна. На Цну!

15 января 2012 года с райцентра Дубровица Ровненской области Украины на дизеле переехал на станцию Горынь Столинского района Брестской области, оттуда - до райцентра Лунинец. С вокзала в Цну нанял такси за 50 тысяч бульбонов (5,9 доллара). Деревня большая по витебским меркам - несколько сотен человек живет, растянулась километров на пять вдоль реки.

Сразу направился к реке. Она разрезает дорогу Цна - Дребск за полкилометра от одноименной деревни.

[...]

 920     4   Тема: Полесские приключения старого бродяги
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ:

28.01.2012 (17:39) — 7 лет назад


Полесские приключения старого бродяги

 

Все видели видеохронику опустевшего города-призрака Припяць после взрыва на Чернобыльской АЭС. Примерно такую картину представляет и городской посёлок Народичи Житомирской области. Разница только в том, что Припять попала в 30-километровую (первую) зону отселения, а в Народичах объявили добровольное отселение, и 2,5 тысячи человек остались жить в родном городке, несмотря на то, что даже уличный асфальт излучает радиацию -- до печальноизвестной АЭС 80 километров.

Несколько месяцев назад пытался прорваться в 30-километровую зону отселения через послечернобыльский город Славутич -- анклав Киевской области на территории Черниговской. Не удалось. Поэтому решил побывать во второй зоне отселения.

Автобусы в райцентр Народичи ходят даже из Житомира. Приехал туда из соседнего города Овруч. Автостанция превращена в частный промтоварный магазин. Билеты продают водители.

Напротив пристанционного майдану -- первая выселенная пятиэтажка. Далее руины двухэтажной школы. Попробовал зайти внутрь её. По лестнице добрался только до площадки второго этажа -- междуэтажное перекрытие обвалилось. Вокруг засохший бурьян -- в человеческий рост.[...]

 752  Тема: Полесские приключения старого бродяги
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ:

25.01.2012 (14:54) — 7 лет назад


Полесские приключения старого бродяги

 

По вероисповеданию считаю себя язычником. И не только считаю -- ежемесячно хожу поклоняться камню-следовику, на шее всегда ношу камень-оберег. Однажды в интернете вышел на сайт Полесского природного заповедника в Овручском районе Житомирской области Украины. Прочитал, что там почитаются языческие святыни. В Овруч!

Такси с Овручского вокзала до муниципальной гостиницы трясли, бросали во все стороны ледяные горбы -- в городе с 17-тысячным населением улицы от снега не чистятся, солью не посыпаются. Наши зимние проблемы жителям украинских райцентров показались бы в радость.

Рано радовался низким расценкам в отеле «Овруч» -- 58 гривен (7,2 доллара) за одноместный номер. В комнате температура была +11 градусов. Спал в зимней куртке, спортивных брюках и носках. Утром спросил у администраторши:

-- Почему так холодно? Радиаторы же тёплые. Может окна такие?

-- Государство такое! -- коротко и понятно ответила женщина.[...]

 842     1    Тема: Полесские приключения старого бродяги
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ:

24.01.2012 (17:07) — 7 лет назад


Полесские приключения старого бродяги

 

В Черемском заповеднике на Волыни я убедился в чёрной деятельности Багника, контактировал с Болотником. Однако это далеко не вся языческая нечисть. Не удалось там выйти на Водяного, Лешего. Охотиться на них направляюсь в Ровненский природный заповедник.

Необходимую информацию о деятельности этого природоохранного учреждения вытянул из интернета. Общая площадь 42289 га делится на четыре отдельных участка, которые не имеют общих границ и находятся в Сарненском, Владимирецком, Дубровицком и Рокитновском районах. Лесов и болот поровну. Основная растительность: сосна, береза, дуб, граб, черная ольха.

Нашел в интернете и телефон заповедника. Поэтому позвонил директору Василию Бачуку еще из Маневичей, где находится контора Черемского заповедника. Представился белорусским журналистом, который охотится за языческой нечистью. Руководитель понял меня сразу и сказал позвонить, как только приеду в Сарны. Прямо на вокзал пришлёт машину.

На вокзале в Сарнах случайно нашелся попутчик -- в Ровненский заповедник по служебным делам ехал заместитель директора по науке Полесского филиала Украинского научно-исследовательского института лесного хозяйства и лесомелиорации Национальной академии наук Украины Александр Орлов. За дорогу в три километра до конторы заповедника мы успели найти общий язык.[...]

 996     11   Тема: Полесские приключения старого бродяги
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ:

23.01.2012 (21:22) — 7 лет назад


Полесские приключения старого бродяги

 

Поиски отношений с мифическими бесами - мое хобби. На этот раз как раз на Рождество отправился искать их на Полесье. Маршрут пробил по интернету. Начать решил с Черемского природного заповедника Волынской области Украины.

Первую ночь перекантовался в зале ожидания Брестского вокзала, другую - в комнатах отдыха Ковельского вокзала, где за место в двухместном номере заплатил 55 гривен (6,8 доллара). Утром был уже в райцентре Маневичи, где находится контора Черемского заповедника.

Исполняющий обязанности директора заповедника Виктор Романюк встретил гостеприимно. Конечно, поинтересовался целью моего визита в природоохранное учреждение. Сначала не понял мое стремление встретиться с бесами. После объяснения, что хочу ознакомиться с их природоохранной деятельностью и вообще природой Маневиччины, затем на фоне мистических поисков Багника, Болотника, лесовика, водяного описать свои исследования и поместить их в интернет, дал согласие.[...]

 672  Тема: Полесские приключения старого бродяги
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ:

22.01.2012 (17:05) — 7 лет назад


Вандроўныя нататкі старога валацугі

 

Даўно хацеў апісаць гэты цікавы аб’ект прыроды. Аднак адносіў яго да запасных. І толькі выпадак прымусіў зрабіць гэта неадкладна.

Студзеньскім днём, наэлектрызаваным сяміградусным марозам, падаўся абследаваць возера Сасноўскае. Ну як не зазірнуць на Глінскае, калі іх падзяляюць нейкіх паўкіламетра з дарогай Лепель -- Вялікі Поўсвіж і вясковымі могілкамі?

Назва вадаёма тлумачыцца лёгка -- глінянай глебы шмат наўкола. Яго некаторыя абарыгены так і назваюць - Гліннае. На карце ж ХІХ стагоддзя назва ўсяго толькі сугучная -- Глінскае. Гэта ўжо больш змахвае на паходжанне ад прозвішча нейкіх Глінскіх. Аднак большасць мясцовага насельніцтва называюць возера Топкім, што цалкам адпавядае яго характару.

На Глінным-Глінскім-Топкім бываў часта без уліку таго, што праязджаў паўз яго транзітам сотні разоў. Апошні раз наведаўся на возера летась адным з сакавіцкіх выхадных. Тады сонечнай раніцай слупок тэрмометра апусціўся да 10 градусаў марозу. Паступова ён поўз уверх і ўпёрся ў два градусы ўжо цяпла. Гэта ў засені. А на сонцы ў зацішку спіна пацела. Немагчыма было ўсядзець у кватэры такім “сонцапёкам”. Вырашаю першы і апошні раз за сезон з’ездзіць на зімовую рыбалку.[...]

 580  Тема: Прырода Лепельскага краю
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ:

21.01.2012 (20:04) — 7 лет назад

Озеро сос

Вандроўныя нататкі старога валацугі

Ёсць азёры вялікія і сярэднія, вядомыя шырокаму колу насельніцтва ці рыбаловаў-аматараў. Ёсць і зусім мізэрныя вадаёмы, пра існаванне якіх ведаюць толькі жыхары навакольных населеных пунктаў. Схаваліся такія ў лясной глухмені ці балотным драбналессі. Бедныя на рыбныя запасы, радуюць яны рэдкіх падарожнікаў сваімі нерушнасцю і маляўнічасцю. Падобныя азерцы так і называюцца ляснымі або балотнымі. Аднак ёсць і іншыя, размешчаныя выключна сярод палявой прасторы. Толькі чамусьці палявымі іх не клічуць. Пра адзін з такіх вадаёмаў і вяду гутарку.

Сярэдзіна зімы крыху азмрочвае настрой апошняй завеяй. Дні са тры мяло, нагнала сумёты. Сяміградусны мароз не дае асфальту цалкам вызваліцца ад наледзі і снегавой кашы. Таму ехаць па ім на двухколавым “Драконе” небяспечна і страшна. Два кіламетры ад горада да вялікапоўсвіжскіх могілак пераадолеў з цяжкасцю. За імі лагчыну сярод узвышаных палёў заняло парослае чаротавым лесам балота. У ім хаваецца возера Сасноўскае. Але як да яго трапіць?[...]

 604  Тема: Прырода Лепельскага краю
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ:

21.01.2012 (08:07) — 7 лет назад

Вандроўныя нататкі старога валацугі

 

Кожны, хто едзе шашой на Мінск, праз кіламетр за Рудняй, справа ад дарогі, заўважае блакітны ўскраек ляснога возера. Большая частка воднай роўнядзі хаваецца за ўзвышаным уздоўжазёрным борам. На падрабязнай карце-кіламетроўцы выразна пазначана яго назва -- Плоч. Аднак большасць лепельцаў карту тую не бачылі і называюць возера прыдуманай самімі назвай -- Блакітнае. Так нават у афіцыйных дакументах раённага маштабу пазначаюць.

У бок Рудні схавалася ў баравой цясніне меншае Акунёва, а насупраць самой вёскі па цэнтры балота прытулілася круглае Вужачае. Наведаць Плоч выпала ў сярэдзіне зімы.

Па белым лапіку сярод сосен спрактыкаванае вока яшчэ з шашы вызначае -- ледзяны панцыр вадаёма захінуў тонкі снегавы абрус. З мінскага боку паўз возера бяжыць трохкіламетровая лясная дарога да ракі Бярэшча, даступная толькі веласіпеду ды конскай павозцы.[...]

 638     2   Тема: Прырода Лепельскага краю
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ:

06.01.2012 (00:42) — 7 лет назад


Пасля нататак “Новы год з Балотнікам” атрымаў шмат зваротаў з пытаннем, што гэта за пачвара. Адказваю:

 

Паводле энцыклапедычнага слоўніка “Беларуская міфалогія” Балотнік – самы пачварны з усіх нячысцікаў, якія жывуць у балоце. Гэта страшэнны таўстун, сляпы, увесь у тоўстым пласце гразі, да якой наліпла багавінне, мохавыя валокны, смаўжы, жукі…

[...]

 1124     4   Тема: Прырода Лепельскага краю
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ:

05.01.2012 (01:18) — 7 лет назад


 

Адразу за адгалінаваннем ад шашы Мінск -- Віцебск заасфальтаванай дарогі на Вялікі Поўсвіж управа адыходзіць яшчэ адна дарога. Яна менш прыкметная, практычна не выкарыстоўваецца і называецца Старой дарогай на аэрадром. Снег толькі-толькі пацягвае наваколле тонкім белым абрусам, таму ісці па ім лёгка. Перашкаджае моцны вецер, які пры пяціградусным марозе працінае адзенне, коле твар. Нягледзячы на гэта, яркае зімовае сонца сваім халодным ззяннем надае настрою.

 

Дзесяткі разоў даводзілася бываць на месцы былога пасажырскага аэрапорта, які цяпер з’яўляецца ўсяго толькі ўрочышчам з назвай Аэрадром. Аднак, абставіны, якія туды прыводзілі, не заклікалі цікавіцца наваколлем і гісторыяй месца. Таму над гэтымі акалічнасцямі практычна не задумваўся. На гэты раз падаўся на аэрадром спецыяльна, каб напісаць аб ім.

 Гэтая дарога не пракладвалася спецыяльна ў тагачасны аэрапорт. Служыла яна ўсяго толькі аб’ездам на час будаўніцтва пуцеправоду на шашы, які здаўна называюць Гарбатым мостам. Аднак аб’езд той капітальны, мошчаны плоскімі абчэсанымі камянямі, як і ўся дарога Мінск -- Віцебск у той час. За непатрэбнасцю некалькі гадоў таму назад яны былі выкарыстаны на будаўніцтва гарадскіх кветнікаў.

 [...]

 647  Тема: Прырода Лепельскага краю
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ:

01.01.2012 (11:04) — 7 лет назад

Ніводзін Новы год не праводжу дома, каб кожны захаваць у памяці да скону жыцця. Куды кінуцца на гэты раз? Цмока я ўжо знайшоў напярэдадні галоўнага свята года ў Вялікіх Плотках. А ці не падацца мне на спатканне з Балотнікам? Яны ёсць у кожным балоце, як Вадзянік у кожным вадаёме.

Балотнік, самы пачварны з усіх нячысцікаў. Ён уяўляўся страшэнным таўстуном, зусім без вачэй, увесь у тоўстым пласце гразі, да якой наліпла ў беспарадку багавінне, смаўжы і іншая вадзяная жамяра. Прыгожымі вобразамі і гукамі яны заманьваюць ахвяру, якую пад зваблівай раслінаю чакае дрыгва. Калі ахвяра, блытаючыся ў каранях і ствалах лазняку, пачынае тануць, нячысцік хапае яе за ногі і паволі, але ўчэпіста цягне да сябе…

Энцыклапедычны слоўнік “Беларуская міфалогія”.

Незадоўга да навагодняй апоўначы загрузіў рукзак хатнімі дрывамі, сваю заўсёдную сяброўку Аглафіру -- палаткай, іншым валацужным рыштункам ды закускай, і рушылі мы ў прыгараднае балота. Блізкае -- ад майго трохпавярховіка роўна кіламетр. Блізкасць горада Балотніка не палохае -- не было б там яго, не было б і балота.

Загадзя абследаваў маршрут. Ад старой даваеннай дарогі на аэрадром, што будавалася ў абход Гарбатага моста, пакуль ён узводзіўся, на пляцоўку для складавання жвіру адгаліноўваецца кароткая насыпная жвіроўка. Яе з абодвух бакоў атачае непрасыхальнае балота, а дакладней -- жвіроўка яго разрэзала. На бакавінах праезнай часткі растуць тры сасны -- навагоднімі ёлкамі паслужаць.[...]

 602     10   Тема: Прырода Лепельскага краю






Темы автора

  




Последние комментарии


ЗАЧЕМ РЕЖУТ ХЛЕБ? — 1 день назад — Игорь
ПАМЫЛКІ НА ДАРОЖНЫХ ЗНАКАХ — 2 недели назад — Мартин
ПИОНЕР НА ОХОТЕ. Шуш Эсенскі — 2 недели назад — Микола
АБХАЗИЯ. Полёт над Кавказом (9) — 4 недели назад — Леонид (админ)
АБХАЗИЯ. Херота в тисках новоделов (8) — 1 месяц назад — Мартин


Популярные за неделю


ЗАЧЕМ РЕЖУТ ХЛЕБ? — 2 дня назад   за неделю: 382 
ДЕТИ КАПИТАНА ГРАНТА НА КАНАВАХ. Шуш Эсенскі — 1 неделю назад   за неделю: 119 
ПАМЫЛКІ НА ДАРОЖНЫХ ЗНАКАХ — 2 недели назад   за неделю: 60 
ОХОТА ПЬЯНЫХ ПРИДУРКОВ. Шуш Эсенскі — 2 недели назад   за неделю: 48 


Лучшие записи








Яндекс.Метрика
 

Copyright © 2009 - 2019 — Леонид Огурцов

LEPEL.BY - Карта Лепеля

Пользовательское соглашение