Блоги LEPEL.BY

Блукач ВАЛАЦУЖНЫ: 31.12.2011 (16:27) — 7 лет назад

ЗАБАЕНСКІ РУЧАЙ

Тема: Прырода Лепельскага краю    Сегодня: 1, за неделю: 6, всего: 580

Навагоднія нататкі старога валацугі

За Забаеннем цвёрдая жвіроўка ля вясковых могілак рэзка пераходзіць у пясчаную прасёлачную дарогу, якая крута скочваецца ў эсенскую пойму, прабягае па дзірване, ускараскваецца на высокі берагавы ўзлесак, заглыбляецца ў лес, праз некалькі соцень метраў віхляння ў бакі нырае ў глыбокі роў і тут жа выскоквае на супрацьлеглы яго край. Па дне яміны іскрыста бруіцца вузкая ручаіна. Гэта і ёсць ручай, аб якім распавядала старэйшына Забаення Тамара Мірановіч.

Пітной вады і цяпер недастаткова ў Забаенні. Раней жа студняў у вёсцы ўвогуле не было. Ваду бралі з трох крыніц. Адна знаходзілася ў кірунку Мінскай шашы, другая нараджалася ў ваколіцах фермы, трэцяя хавалася пад Сівым каменем у лясным масіве. Апошняя і зацікавіла тым, што да гэтага часу ў спякотны дзень наталяе смагу шматлікім грыбнікам і ягаднікам не толькі з Забаення, але і з Лепеля, паколькі шмат гараджан любяць збіраць дарункі прыроды ў Забаенскім лесе і ў Бары за Эсай.

Правільна казала Тамара, што ад Сівога каменя колы трактароў і машын паступова адколвалі кавалкі, ён з цягам часу ўрастаў у зямлю. Цяпер толькі плоскі бок яго шарэе на адным узроўні з пацягнутым мохам схілам касагору. Раней жа загадкавы выгляд і сама назва валуна выклікалі ў Забаенскай дзятвы містычны жах і павагу да велічы гэтага аб’екта прыроды.

Але ж крыніца не нараджаецца пад Сівым каменем, як казала Тамара. Імчыць ручай аднекуль з лясных нетраў і кіруецца ў бок нябачнай адсюль Эсы.

Што з ручая п’юць ваду, сведчаць абрэзаныя пластыкавыя бутэлькі на суку. Ды і неглыбокае рэчышча з утрамбаваным дном даказвае, што плынь ніколі не перасыхае, значыць, мае крынічнае паходжанне. Штучна забруджвацца вада ніяк не можа, бо ў той мясцовасці няма ні жывёлагадоўчых памяшканняў, ні палёў. Але адкуль усё ж бярэ пачатак ручай? Дзе знаходзіцца тая крыніца, што яго нараджае?

Высокія берагавыя берагі паступова аддаляюцца ад ручая, саступаючы месца забалочаным зараснікам лісцёвых дрэў і хмызняку. Засохлыя дудкі крапівы сведчаць аб непраходнасці поймы ўлетку. Балотны дол скоўвае лёгкі пераднавагодні марозік, які разам з халодным пахмурным наваколлем прапускаюць на зямлю воблачныя разрывы ў зацягнутым воблакамі небе.

Процьма грыбнікоў ходзіць па бары ў летне-асенні сезон. Нават сцежкі пратаптаныя ў мохавым покрыве паміж соснаў. Аднак цераз ручай праходу няма -- настолькі адпужвае людзей перспектыва апынуцца ў балотных зарасніках.

Некаторыя вялікія алешыны не ўтрымаў на сабе глеісты пойменны дол, і яны паваліліся ўпоперак ручая. Найбольш сырыя берагі дрэвы ўвогуле пабаяліся засяляць. Толькі асака наблізілася да самага воднага ўрэзку, нават з вады тырчыць.

Лёд спрабуе адолець плынь. Аднак гэта яму не ўдаецца. Крынічная вада трымае круглы год пастаянную тэмпературу, таму летам здаецца халоднай, а зімой цёплай. Мароз стараецца замасціць водную паверхню, але крынічныя струмені ломяць крохкі панцыр.

Вядома, у сярэдзіне зімы снегавыя завеі перамятуць вузкае рэчышча. Аднак сцюжа так і не скуе неўтаймаваную ручаіну.

Дно зусім не багністае. Боты цвёрда ступаюць на чорнае, месцамі жоўтае дно. Паступова плынь запавольваецца, рэчышча зліваецца з навакольнай воднай паверхняй узбярэжнага балота. Ужо і ручай у ім нельга вызначыць. Усюды аднолькава тырчаць рудыя купіны. Можа, сухім летам балота настолькі высыхае, што агаляецца крыніца, якая нараджае ручай. Цяпер жа яе вызначыць немагчыма.

Валадар ШУШКЕВІЧ (ВАЛАЦУГА).

 







Валацуга: 31.12.2011 в 23:05 — 7 лет назад

Адыходжу на балота сустракаць Новы год з Балотнікам. Як гэта адбывалася, распавяду заўтра.




Валацуга: 01.01.2012 в 03:27 — 7 лет назад

Навагонюю ноч правёў у балоце з Балотнікам. Рэпартаж будзе ўжо сёння дзесьці да сярэдзіны дня.






Авторизуйтесь, чтобы оставить комментарий
либо используйте:

Темы автора


  




Популярные за неделю


РЫБНЫЙ ДЕНЬ. Шуш Эсенскі — 7 дней назад,   за неделю: 507 
ТУХТА ПРЭЗЕНТУЕ КНІЖКУ — 20 часов назад,   за неделю: 254 
682. АДМЕТНАСЦІ ПАСЕЛІШЧА ПАЛЯКАЎ. Тухта Валер — 4 дня назад,   за неделю: 245 
ЮШКИ — 1 неделю назад,   за неделю: 140 
ВЫЙШЛА КНІЖКА ПРА ЛЕПЕЛЬСКІХ КАВАЛЕРАЎ. Шуш — 7 месяцев назад,   за неделю: 51 
681. «ПОЛЬСКІЯ ШПІЁНЫ». ШКОЛА. Тухта Валер — 2 недели назад,   за неделю: 50 



 

Copyright © 2009 - 2018 — Леонид Огурцов

LEPEL.BY - Карта Лепеля

Пользовательское соглашение